ATLANTA, GEORGIA – Sau hơn một thập niên đóng cửa, di sản của Butler Street YMCA — từng được xem là "Black City Hall" không chính thức của Atlanta — nay được lưu giữ và tái hiện qua một triển lãm kỹ thuật số mới do Atlanta History Center thực hiện.

Theo bản tin ngày 20 tháng 2 năm 2026 của FOX 5 Atlanta, tòa nhà trên đường Jesse Hill Jr. Drive từng đóng vai trò trung tâm đời sống cộng đồng người Mỹ gốc Phi suốt 118 năm, trước khi chính thức đóng cửa vào năm 2012.

"Black City Hall" — nơi ươm mầm lãnh đạo

Butler Street YMCA không chỉ là một phòng tập thể thao. Trong nhiều thập niên, nơi đây trở thành không gian thảo luận chính trị và xã hội quan trọng bậc nhất của cộng đồng người da đen tại Atlanta.

Một trong những gương mặt trưởng thành từ các chương trình thanh thiếu niên của YMCA là Maynard Jackson — vị thị trưởng da đen đầu tiên của thành phố Atlanta. Ông lớn lên trong môi trường sinh hoạt và cố vấn tại đây. Ông ngoại của Jackson, John Wesley Dobbs, cũng góp phần quan trọng vào sự phát triển của YMCA.

Dưới sự điều hành của DeWitt Martin Jr., người lãnh đạo YMCA suốt 25 năm từ giữa thập niên 1970, cơ sở này trở thành bệ phóng cho nhiều thế hệ lãnh đạo tương lai.

"Phát triển thanh thiếu niên là trọng tâm," DeWayne Martin — con trai ông — chia sẻ. "Bạn sẽ thấy những đứa trẻ được định hướng và cố vấn cho tương lai."

Hungry Club Forum — bàn tròn hiếm hoi giữa thời phân biệt chủng tộc

Trong thời kỳ cao trào của phong trào dân quyền, Butler Street YMCA tổ chức Hungry Club Forum — một diễn đàn nơi các lãnh đạo da đen và da trắng có thể cùng ngồi lại, thảo luận những vấn đề xã hội giữa bối cảnh thành phố còn chia cắt sâu sắc.

Giới sử học gọi đây là một "bàn tròn công cộng" hiếm hoi, nơi đối thoại vượt qua ranh giới chủng tộc trong một giai đoạn đầy biến động của nước Mỹ.

Lá thư chưa kịp gửi và di sản được tiếp nối

DeWitt Martin Jr. nghỉ hưu năm 2000. Đến năm 2020, lo ngại ý nghĩa lịch sử của tòa nhà sẽ phai nhạt giữa tốc độ phát triển đô thị chóng mặt của Atlanta, ông viết một bức thư gửi Hiệp hội Lịch sử Atlanta, kêu gọi bảo tồn hồ sơ và tài liệu của YMCA.

Ông qua đời chỉ vài ngày sau đó và bức thư chưa kịp gửi đi. Tuy nhiên, gia đình ông đã thực hiện tâm nguyện này bằng cách trao tặng các tài liệu cá nhân và hình ảnh lưu trữ cho Atlanta History Center.

Triển lãm số mang tên "Food for Thought, Fuel for Change: DeWitt Martin and the Legacy of the Hungry Club Forum" hiện giúp công chúng toàn cầu tiếp cận kho tư liệu quý giá này.

Cánh cửa vật lý khép lại, cánh cửa số mở ra

Dù cánh cửa tại Jesse Hill Jr. Drive vẫn đóng, các nhà nghiên cứu tin rằng không gian trực tuyến sẽ giúp "nơi khai sinh của đổi mới xã hội và công dân" tiếp tục ảnh hưởng đến nhiều thế hệ.

"Cha ơi, cuối cùng họ cũng hiểu Butler Street YMCA quan trọng với thành phố này đến mức nào," DeWayne Martin nghẹn ngào chia sẻ.

Di sản ấy giờ đây sống lại — chỉ bằng một cú nhấp chuột.