Tòa phúc thẩm liên bang cho phép Louisiana trưng bày Mười Điều Răn trong lớp học công lập

Tòa phúc thẩm bỏ phiếu 12-6 dỡ bỏ lệnh chặn

LOUISIANA — Tòa Phúc thẩm Liên bang Khu vực 5 (United States Court of Appeals for the Fifth Circuit) hôm thứ Sáu đã bỏ phiếu với tỷ lệ 12-6 để dỡ bỏ lệnh chặn được áp đặt từ năm 2024, mở đường cho luật Louisiana yêu cầu trưng bày Mười Điều Răn trong các lớp học công lập trên toàn tiểu bang.

Đa số thẩm phán trong hội đồng xét xử nhận định rằng còn quá sớm để đưa ra kết luận về tính hợp hiến của đạo luật này, với lý do chưa có đủ dữ kiện thực tế về cách các trường học sẽ triển khai việc trưng bày tài liệu khổ poster trong lớp học.

Ý kiến đa số cũng lưu ý rằng luật cho phép các trường đặt Mười Điều Răn cùng với các tài liệu lịch sử khác, bao gồm Hiệp ước Mayflower (Mayflower Compact) hoặc Tuyên ngôn Độc lập Hoa Kỳ.

Thẩm phán chia rẽ sâu sắc về vai trò tôn giáo trong trường công

Thẩm phán James Ho, được bổ nhiệm dưới thời Tổng thống Donald Trump, viết ý kiến đồng tình cho rằng đạo luật phù hợp với truyền thống lập quốc của nước Mỹ, nơi các giá trị tôn giáo từng đóng vai trò nền tảng trong hệ thống giáo dục và pháp luật.

Ngược lại, trong ý kiến phản đối, Thẩm phán James L. Dennis — được bổ nhiệm dưới thời Tổng thống Bill Clinton — cho rằng việc trưng bày Mười Điều Răn trong bối cảnh giáo dục bắt buộc tương đương với việc phơi bày học sinh trước tôn giáo do chính quyền ủng hộ, vi phạm nguyên tắc tách biệt giữa nhà nước và tôn giáo.

ACLU tuyên bố tiếp tục theo đuổi pháp lý

Liên đoàn Tự do Dân sự Hoa Kỳ chi nhánh Louisiana (ACLU of Louisiana) cùng các nhóm đại diện cho phía nguyên đơn tuyên bố sẽ tiếp tục theo đuổi các bước pháp lý tiếp theo nhằm ngăn chặn việc thi hành đạo luật.

Ở phía đối lập, Thống đốc Louisiana Jeff Landry hoan nghênh phán quyết của tòa. Bộ trưởng Tư pháp Louisiana Liz Murrill cho biết các trường học cần tuân thủ luật và đã nhận được hướng dẫn áp dụng "phù hợp với hiến pháp" từ cơ quan chức năng.

Vụ việc được toàn bộ tòa xem xét lại

Phán quyết hôm thứ Sáu được đưa ra sau khi toàn bộ hội đồng thẩm phán của Tòa Phúc thẩm Khu vực 5 quyết định xem xét lại vụ việc. Trước đó, một hội đồng gồm ba thẩm phán đã tuyên bố luật trưng bày Mười Điều Răn vi phạm hiến pháp.

Xu hướng lan rộng tại nhiều tiểu bang

Louisiana không phải là tiểu bang duy nhất đưa Mười Điều Răn vào trường công lập. Tại Arkansas, một đạo luật tương tự đang bị kiện tại tòa liên bang. Texas đã triển khai yêu cầu trưng bày Mười Điều Răn trong lớp học từ năm ngoái.

Cuộc tranh luận xoay quanh ranh giới giữa quyền tự do tôn giáo và nguyên tắc tách biệt giữa nhà nước với tôn giáo nhiều khả năng sẽ tiếp tục leo thang khi vụ kiện tại Louisiana bước vào giai đoạn xét xử tiếp theo.